Transformatörlerin günlük hayatta kulland???m?z alanlar? ve görevleri nelerdir

Sponsorlu Bağlantılar
Konu İçeriği: Transformatörlerin günlük hayatta kulland???m?z alanlar? ve görevleri nelerdir, Transformatör sarg?lar?ndan birisine uygulanan bir alternatif gerilim elektromanyetik endüksiyon yolu ile di?er sag?lardan ayn? frekansta fakat de?i?ik gerilimde..
Transformatör sarg?lar?ndan birisine uygulanan bir alternatif gerilim elektromanyetik endüksiyon yolu ile di?er sag?lardan ayn? frekansta fakat de?i?ik gerilimde ve ak?m? da dönü?türen ve hareketli parças? olmayan elektrik makineleridir.Tranformatörler daha çok enerji iletimi ve da??t?m?nda kullan?l?r. Bunun yan? s?ra elektronikte de kullan?ld??? yerler vard?r.

Elektrik enerjisinin santralardan kullan?m? olanlar?na iletimi s?ras?nda hatlarda ?s? ?eklinde güç kayb? ve gerilim dü?ümü olur. Bunu önlemek veya askariye indirmek için güç sabit tutulup gerilim yükseltmesi gerekir. Gerilim yükselince güç sabit kald???na göre ak?m de?eri dü?er. Böylece hatlarda kullan?lan iletken kesitleri küçülür ve sonuçta gerilim yükseltilmesi hem güçü kayb?n? azaltm?? hem de ekonomik aç?dan fayda sa?lam?? olur. Armatürlerde 400 W ile 35 KW aras?nda üretilen alternatif gerilim transformotürler arac? ile daha büyük gerilim de?erlerine yükseltilerek enerji iletimi hatlar? ile da??t?m bölgelerine iletilir. Da??t?m bölgelerine gelen bu yüksek gerilim ile transformatörlerle kullan?lacak gerilim de?erine dü?ürülür.??te transformatörler gerilim yükseltmeleri nedeni ile yükseltici transformatörler ve dü?ürümeli nedeni ile  dü?ürücü transformatörler olarak iki k?s?mda ayr?l?r. Transformatörlerle dü?ürülen ve yükseltilen gerilimler de?erlerine göre isimlendirilmesi.  Bunlar ;

Alçak Gerilim                       (AG)                       0-1 kV
Orta Gerilim                         (OG)                      1,3,5,6,10,15,20,25,30,35  kV
Yüksek Gerilim                    (YG)                       45,60,110 kV
Çok Yüksek Gerilim           (ÇYG)                   150,220,380,400 kV

Hareketli parcalar? olmad???ndan ve manyetik kay?plar? konstriksiyon yap?s? ile en aza indirgenmesi ile elektrik makineleri içersinde verimleri en yüksek (196.6) civar?nda olan transformatörlerdir. Transformatörler 750 kV’ a kadar gerilimlerde ve 1 VA birkaç yüz mVA kadar güçlerde yap?l?r.
Transformatörün S?n?fland?r?lmas?

Transformatörün  çe?itli özellikleri dikkate al?narak s?n?fland?r?l?r. Bu s?n?fland?rmalar ?u ?ekil özetlenebilir;

Manyetik nüvenin yap?l?? ?ekline göre;

Çekirdek tipi
Mantel tipi
Da??lm?? tip nüveli,
Faz say?s?na göre;
Primer ve sekonder ayn? say?ya faza sahip olanlar,
Primer ve sekonder farkl? say?da faza sahip olanlar.
So?utma ?ekline göre;
Kuru transformatörler
Ya?? transformatörler
Kurulu? yerine göre;
?tip transformatörler
Aç?k hava tipi transformatörler
Sarg? tipine göre;
Silindirk sarg?l?
Dilimli sarg?l?
Çal??ma prensiplerine göre;
Sabit gerilimli
Sabit ak?ml?
Sarg? durumlar?na göre;
Yal?t?lm?? sarg?l?
Oto trabsformatörler
So?utucu cinsine göre;
Hava ile so?utulanlar
Ya? ile so?utulanlar
Su ile so?utulanlar
Kullan?l?? amaçlar?na göre;
güç transformatörleri
ölçü transformatörleri
çe?itli ayg?t, makineler yerlerde kullan?lan transformatörler.

Transformatörlerin Yap?lar?
Transformatörler ince, özel silisli saçlardan olu?an kapal? bir manyetik gövde ile bunun üzerine sar?lm?? iletkenlerle sar?lan sarg?lardan olu?ur. En basit ?ekilde transformatörler iki sarg? bulunur. Bu sarg?lardan birine Primer veya birinci devre ötekine ise Sekonder ve ikinci devre ad? verilir. Primer ve sekonder sarg?lar?n?n birbirleri ile elektriksel bir ba?lant?s? yoktur. Ancak özel olarak yap?lan oto transformatörlerinde her iki sarg? elektriksel olarak birbirleri ile ba?lant?l?d?r.

Transformatörlerin Çal??ma Prensibi
Transformatörün primer sarg?lar?na do?ru gerilim uyguland???nda, demir nüve üzerindeki gene bir manyetik alan olu?ur. Ancak bu manyetik alan, sabit bir aland?r. Bu alan?n yön ve ?iddeti de?i?medi?inden sekonder sarg?lar?nda emk endüklenmesi söz konusu olamaz. Çünkü endüksiyon kurallar?na göre, de?eri de?i?e manyetik alanlar taraf?ndan etiketlenen sarg?larda endüksiyon gerilimleri olu?abilir. Do?ru ak?m?n verili?i ve kesili?i s?ras?nda sekonderde endüksiyon gerilimleri görülebilir. Ancak manyetik alan?n de?i?imi sürekli olmad???ndan transformatörler do?ru ak?mda kullan?lmazlar.

TRANSFORMATÖRLER?N BO?TA VE YÜKLÜ ÇALI?MALARI VE VEKTÖR D?YAGRAMLARI
Bo?ta Çal??ma Ak?m?  ve  Etkileri
Primer devresine alternatif bir gerilim uygulanan transformatörün ikinci devresine herhangi bir yük ba?lanmazsa(yani ikinci devre uçlar? aç?k b?rak?l?rsa), bu çal??ma ?ekline transformatörün bo?ta çal??mas? denir.
Transformatörün Yüklü Çal??mas?
?kinci devre uçlar?na omik bir yük ba?l?d?r. Transformatörün primeri alternatif bir gerilimle ba?land???nda gecen ak?m bir Æ ak?s? olu?turur. Æ ak?s? primer sarg?lar?nda uygulanan gerilime yak?n ve ters yönde bir E1 Emk  endükler. Sekondere ba?lanan yük nedeni ile de bu sarg?lardan bir I2 ak?m? dola?maya ba?lar. I2 ak?m? sekonder sarg?lar?nda kendisini olu?turan Æ ak?s?na ters yönde bir Æ2 ak?s? olu?turarak Æ yi zay?flamas?, primerde endüklenen  E1 emk si de etkileyerek küçülmesine neden olur.

TRANSFORMATÖRLER?N E?DE?ER DEVRELER?, ÇE??TL? YÜKLERDE ÇALI?MALARI VE REGÜLASYONLARI

Transformatörlerin E?de?er Devreleri
Bo?ta çal??an bir transformatörde yaln?z primer sarg?lar?nda bir gerilim dü?ümü söz konusudur. Sekonderde bir yük bulunmad??? ve ak?m geçmedi?i için gerilim dü?ümü olmaz. Bo?ta çal??an bir transformatörün e?de?er devresi; Sekondere  bir yük ba?land???nda, b sarg?lardan gecen ak?m olu?turdu?u kacak ak? reaktans? ile sarg?lar?n omik direncinin neden olduklar? gerilim dü?ümlerini ?ekilde  görebiliriz.
Regülasyon
Bir transformatörde primer gerilimi anma de?erinde sabit tutulup, sekonderden anma yük ak?m? çekilirse, sekonder geriliminin bo?taki de?erine göre de?i?ti?i görülür. Sekonderin bo? ve tam yüklü durumdaki gerilimleri aras?ndaki farka transformatörün GER?L?M DE???MES? veya GER?L?M REGÜLASYONU denir. Bu fark?n, tam yüklü durumdaki sekonder gerilimine oran?na GER?L?M REGÜLASYON YÜZDES? ad? verilir. Bu yüzde Avrupa ve Amerika Standartlar?na göre de?i?ik ?ekillerde de?erlendirilmektedir.

Buradasınız: Anasayfa / Genel / Transformatörlerin günlük hayatta kulland???m?z alanlar? ve görevleri nelerdir
Editör: Gezginler | Tarih: 08/10/2010
Sponsorlu Bağlantılar

Mutlaka Bunları da Okuyun - Konuyla Alakalı Benzer Yazılar

Konu Başlığı: "Transformatörlerin günlük hayatta kulland???m?z alanlar? ve görevleri nelerdir"

Yorum Yapın


XHTML: Şu Etiketleri Kullanabilirsiniz:: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Current month ye@r day *

  • Önemli Uyarı