SÜRTÜNME KUVVETİNİ AZALTMAK İÇİN NE GİBİ ÖNLEMLER ALINABİLİR?

Sponsorlu Bağlantılar
Konu İçeriği: SÜRTÜNME KUVVETİNİ AZALTMAK İÇİN NE GİBİ ÖNLEMLER ALINABİLİR?, Sürtünme Kuvvetini Art?rmak ve Azaltman?n Yollar? Sürtünme Kuvvetini Artırmak ve Azaltmanın Yolları Sürtünme kuvvetinin, bir olayın gerçekleşmesi için..

Sürtünme Kuvvetini Art?rmak ve Azaltman?n Yollar?

Sürtünme Kuvvetini Artırmak ve Azaltmanın Yolları

Sürtünme kuvvetinin, bir olayın gerçekleşmesi için yetersiz kaldığı durumlarda alınması gereken tedbirler vardır. Bunlardan bazılarını sıralayacak olursak;

- Kışın araba lastiklerine zincir takılması,

- Sporcuların ayakkabılarının altına dişler yapılması,

- İş makinelerinin tekerlerinde dişlerin daha büyük yapılması,

- Büyük kütlelerin altına tekerlek tipinde cisimlerin konulması,

-Makinelerin yağlanması,

- Dik yokuşlarda ulaşımı kolaylaştırmak için önlemler alınması.



Sürtünme kuvvetinin, bir olay?n gerçekle?mesi için yetersiz kald??? durumlarda al?nmas? gereken tedbirler vard?r. Bunlardan baz?lar?n? s?ralayacak olursak;

- K???n araba lastiklerine zincir tak?lmas?,

- Sporcular?n ayakkab?lar?n?n alt?na di?ler yap?lmas?,

- ?? makinelerinin tekerlerinde di?lerin daha büyük yap?lmas?,

- Büyük kütlelerin alt?na tekerlek tipinde cisimlerin konulmas?,

-Makinelerin ya?lanmas?,

- Dik yoku?larda ula??m? kolayla?t?rmak için önlemler al?nmas?.

Sürtünme kuvveti

Sürtünme, birbirine görevli olarak hareket eden iki nesnenin aras?nda olu?an ve harekete kar?? koyan kuvvete verilen isimdir. Daha genel bir kavram olarak, sürtü?me bilimi olarak tan?mlanan tribolojinin bir alan?d?r. Bizim ya?ad???m?z basamakta her cisim aras?nda mekanik kontak bulunan veya uzaktan interaksiyon halinde olan bir fiziki olgudur. b Fs=uN

u=sürtünme katsay?s?

N=tepki kuvveti

Sürtünme, kuvvet ile ayn? do?rultuda ve z?t yönlerdedir. E?er cisim duruyorsa, sürtünme ve kuvvet e?it veya kuvvet sürtünmeden daha azd?r. E?er bir cismin üzerine tepki kuvveti ve yer çekimi kuvveti d???nda kuvvet uygulanm?yorsa sürtünme yoktur.
Sürtünme katsay?s?:

Sürtünme katsay?s? boyutsuz ve skaler bir de?erdir. ?ki cisim aras?ndaki sürtünme kuvvetinin iki cisin birbirine bast?ran kuvvete oran? olarak da belirtilebilir. Sürtünme katsay?s? kullan?lan materyale göre de?i?ir. (Buz ve çelik aras?ndaki dü?ük sürtünme ya da lastik ile asfalt aras?ndaki yüksek sürtünme gibi) Sürtünme katsay?s? genellikle 1 ile 0 aras?nda olur, fakat ba? durumlarda katsay? 1.7 ye kadar ç?kabilir. Teflon’un sürtünme katsay?s? gibi 0.04 gibi çok dü?ük olabilir. E?er sürtünme katsay?s? 0 ise obje yüzeye temas etmiyor demektir, yani tepki kuvveti yoktur.Yüzey yap??kan ise sürtünme katsay?s? genellikle do?ru ölçülemez.
Sürtünme çe?itleri:

  • Statik sürtünme (cisim hareket etmiyorsa geçerlidir)
  • Dinamik sürtünme (cisim hareket ediyorsa geçerlidir)
  • Yuvarlanan cisimlerde sürtünme

Sürtünme Kuvvetinin Özellikleri:

1.Sürtünme kuvveti sürtünen yüzeylerin cinsine ba?l?d?r. Cisme etkiyen sürtünme kuvveti yüzeylerin cinsine göre de?i?ir.

2.Sürtünme kuvveti (yatay düzlemde) cismin a??rl???yla do?ru orant?l? de?i?ir.

3.Sürtünme kuvveti sürtünen yüzeylerin büyüklü?üne ba?l? de?ildir.

4.Sürtünme kuvveti daima harekete z?t yöndedir.

5.Sürtünme kuvvetinin hareket ettirici özelli?i yoktur.
Sürtünme Kuvvetinin Olumlu ve Olumsuz Yönleri

1. Yürümeyi kolayla?t?r?r. Hareketi zorla?t?r?r.

2. Sürtünme kuvveti nedeniyle yerine koydu?umuz koltuk ve masa gibi e?yalar yerinde kal?r.

3. Metaller aras?nda olu?an sürtünme sonucu sert metal yumu?ak metali a??nd?r?r. Enerji kayb?na neden olur. Arabalar?n motor gücünün yakla??k %20 si sürtünme kuvvetini yenmeye harcar.

4. Sporcular ayaklar?na giydikleri ç?k?nt?l? ayakkab?lar ile daha rahat yere basarlar.

5. Sürtünme kuvveti cisimleri a??nd?r?r .

6. Araba,uçak,gemi ve trenin h?z?n? yava?lat?r.

7. Sürtünme kuvveti olmasayd? da? yamaçlar?ndaki kaya ve topraklar kolayl?kla kayard?.

8. Kalemle yazamaz veya yazd?klar?m?z? silemezdik.

9. Arabalar frene bas?l?nca duramazd?.
Sürtünme Kuvvetinin Ba?l? Oldu?u Etkenler

a) Yüzeyin pürüzlü olmas?

Cismin hareket edece?i yüzeyin pürüzlü olmas? cismin hareketinde önemlidir. Pürüzlü yüzeylerde cisimlerin hareket etmesi için daha büyük kuvvete ihtiyaç vard?r. Bütün yüzeylerde mutlaka pürüz vard?r. Cisimler birbiri üzerinde hareket ederken, yüzeylerindeki girinti ve ç?k?nt?lar birbirinin içerisine girerek cismin hareket etmesini güçle?tirirler. Cilal? yüzeylerde bu girinti-ç?k?nt?lar daha az oldu?undan sürtünme kuvveti de o oranda azd?r. Bu nedenle pürüzlü yüzeylerin ya?lanmas? ile bu girintiler azalt?larak daha az sürtünme kuvveti uygulamas? sa?lanabilir.

b) Cismin a??rl???

Bir cismin a??rl??? artt???nda cismin ve yüzeyin girinti-ç?k?nt?lar? daha fazla birbiri içine girece?inden sürtünme de artar. Yani cismin hareketini engelleyen kuvvetin büyüklü?ü de artar. Cismin hareket etmesini engelleyen bu kuvveti yenmek için, bu kuvvetten daha büyük bir kuvveti cisme uygulamak gerekir.
Sürtünme Kuvvetinin Etkileri

Sürtünme kuvveti, cisimlerin yüzeyde tutunmas?na yard?m eden bir etkendir. E?er sürtünme kuvveti var olmasayd? birçok ya?amsal faaliyet mümkün olmazd?. Yolda yürüyemez, bir yerde oturamaz, yemek yiyemez, yaz? yazamaz, araç kullanamazd?k. Örneklerde de görüldü?ü gibi her türlü hayati olay?n gerçekle?mesinde sürtünme kuvvetinin etkisi vard?r. Araba örne?ini biraz açacak olursak, yolda hareketine ba?layan bir arac?n durmas? sürtünme kuvvetinin etkisi ile olu?maktad?r. Bu kuvvet olmasayd? frenler tutmayaca?? için araba sürekli hareket ederdi.

Buzun sürtünme kuvvetinin toprak veya asfalta göre daha dü?ük bir sürtünme kuvveti oldu?u bilinmektedir. K???n buzlu yollarda araçlar daha fazla kaymakta ve frenlerin etkisi daha az olmaktad?r. Bu nedenle k???n meydana gelen kazalar, di?er zamanlara göre daha fazla olmaktad?r. Bu nedenle k???n buzun erimesi için tuz kullan?lmas? (suyun donma s?cakl???n? dü?ürür) veya toprak at?lmas? bu sürtünme kuvvetini art?rmak içindir.

Sürtünme kuvvetinin hayat?m?z? kolayla?t?ran çok büyük etkilerinin yan?nda günlük ya?ant?da i?leri zorla?t?rd??? da bilinmektedir. Çünkü sürtünme kuvvetini yenerek, cisimleri harekete geçirmek için daha büyük kuvvet kullan?lmas? gerekir. Ve büyük yükleri, sürtünme kuvveti nedeni ile kas gücümüzle hareket ettiremeyiz. Bundan dolay? çe?itli makineler kullanarak bu yükleri hareket ettiririz. Makineler çal???rken, içerisindeki parçalar birbirine sürtünürler. Sürtünen bu parçalar zamanla a??narak kullan?lmaz hale gelirler. Makinelerin y?pranmas?n? engellemek için sürtünme kuvvetini dü?ürücü önlemler almak gerekir. Yani sürtünme kuvvetinin çok büyük yararlar? olmakla beraber baz? zorluklar? da vard?r.
Sürtünme Kuvvetini Art?rmak ve Azaltman?n Yollar?

Sürtünme kuvvetinin, bir olay?n gerçekle?mesi için yetersiz kald??? durumlarda al?nmas? gereken tedbirler vard?r. Bunlardan baz?lar?n? s?ralayacak olursak;

a) K???n araba lastiklerine zincir tak?lmas?,

b) Sporcular?n ayakkab?lar?n?n alt?na di?ler yap?lmas?,

c) ?? makinelerinin tekerlerinde di?lerin daha büyük yap?lmas?,

d) Büyük kütlelerin alt?na tekerlek tipinde cisimlerin konulmas?,

e) Makinelerin ya?lanmas?,

f) Dik yoku?larda ula??m? kolayla?t?rmak için önlemler al?nmas?d?r

Buradasınız: Anasayfa / Diğer Konular / SÜRTÜNME KUVVETİNİ AZALTMAK İÇİN NE GİBİ ÖNLEMLER ALINABİLİR?
Editör: Gezginler | Tarih: 06/10/2010
Sponsorlu Bağlantılar

Mutlaka Bunları da Okuyun - Konuyla Alakalı Benzer Yazılar

Konu Başlığı: "SÜRTÜNME KUVVETİNİ AZALTMAK İÇİN NE GİBİ ÖNLEMLER ALINABİLİR?"

Yorum Yapın


XHTML: Şu Etiketleri Kullanabilirsiniz:: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Current month ye@r day *

  • Önemli Uyarı